وقتی نام امیرالمؤمنین علی (علیه السلام) به گوشتان
می رسد، چه خصوصیتی از ایشان اول از همه به ذهنتان می آید؟ عدالت ایشان؟
ساده زیستی و زهد؟ جنگاوری و شجاعت؟ یتیم نوازی و مهربانی؟ عبادات بی
نظیر؟ علم بی اندازه؟ قاطعیت در انجام حق؟ همه اش درست است! هرچند که حضرت
علی (ع) دارای همه ی ویژگیهایی که برشمردیم هستند امّا سه ویژگی در ایشان
به صورت برجسته ظهور پیدا کرده است: «زهد»، «علم» و «شجاعت» و درست در
این همین نقاط، آقای ما به جدشان رفته اند.
1. زهدروزی مردی به امام
صادق (ع) گفت: «خدا تو را اصلاح کند... یاد علی بن ابی طالب بخیر! لباس خشن
و زبر می پوشید، لباس چهار درهمی به تن می کرد و امثال اینها... حال آنکه
لباس نو بر تن تو می بینم؟
امام فرمود: علی بن ابی طالب در زمانی
آنطور لباس می پوشید که انگشت نما و مورد انکار مردم نبود ولی اگر امروز
مثل آن لباس پوشیده شود، انگشت نما می شود. پس بهترین لباس هر زمان، لباس
همان زمان است. مگر اینکه وقتی قائم ما اهل بیت به پاخیزد، لباسهای علی را
بر تن می کند و روش او را پیش می گیرد.» (1)
امام رضا (ع) نیز فرموده اند: «شما امروز راحتی بیشتری دارید از آن هنگام...لباس قائم زبر و غذایش سخت است.» (2)
امام علی (ع) نیز حضرت مهدی (عجل الله تعالی فرجه) را مشابه و همانند خویش خواندند. (3)
2. علمالبته
ناگفته پیداست که ائمه ی معصومین (علیهم السلام) کانونهای علم اند؛ با این
حال اشاره به این نکته بد نیست که رسول اکرم (صلی الله علیه و آله) معلّم
حضرت علی (ع) و ایشان معلم دیگر امامان بودند. جمله ی «سَلونی قبل ان
تفقدونی» (بپرسید پیش از آنکه مرا از دست بدهید) جمله ی معروف امیرمؤمنان
است. جمله ای که بیانگر علم بی حد و حصر ایشان است.
البته این نکته
هم گفتنی است که هر چند ائمه در فنون مهندسی و نظامی و هنری و ادبی و تجربی
و غیره سرآمدند امّا آنچه از منظر اسلام، علم است، علم به کتاب خدا و سنت
رسول خدا (ص) است.
امام باقر (ع) فرمودند: «علم به کتاب خدا عزّ و
جلّ و سنت رسول او در قلب مهدی ما رشد می کند، همچنان که گیاه به بهترین
وجه می روید. پس هر کدام از شما باقی بماند تا او را دیدار نماید هنگام
دیدنش عرضه بدارد: سلام بر شما از اهل خانه ی رحمت و نبوت و کانون علم و
جایگاه رسالت! (4)
امام علی (ع) نیز در ضمن حدیثی به معرفی خاتم
اوصیا (عج) پرداختند و در انتها فرمودند: «... از شما پناه دهنده تر است،
علمش از شما بیشتر و در صله ی رحم و پیوند خویشاوندی از همه تان کوشاتر...»
(5)
3. شجاعتدرباره ی شجاعتهای بدری و احدی و
خیبری امیرالمؤمنین (ع) حتماً خوانده و شنیده اید. این که زره شان پشت
نداشت و اینکه حضرت جبرئیل درباره ی خودشان و شمشیرشان فرمود: «لا فتی الا
علی لا سیف الا ذوالفقار». عین روز روشن است که اگر شجاعتر از علی بن ابی
طالب (ع) وجود داشت، کسی غیر از ایشان در شب هجرت رسول خدا (ص) در بستر
ایشان می خوابید. یا اگر قضاوتهای ایشان را خوانده باشید می بینید که چه
قاطعیتی در اجرای حق دارند حتی اگر هزاران مخالف داشته باشند. مصادیق شجاعت
آنقدر در زندگی امام علی (ع) وجود دارد که بتوان به راحتی پذیرفت که شجاعت
از برجسته ترین صفات ایشان بود.
بد نیست بدانیم که این صفت امام
اول، به امام آخر رسیده است. امام عصر (عج) در میدانی مشابه آنچه
امیرالمؤمنین (ع) با آن مواجه بود قرار می گیرند. همانطور که امام علی (ع)
با کسانی رو به رو شد که قرآن بر سر نیزه ها کردند، حضرت مهدی (عج) نیز با
مردمی مواجه است که با کتاب خدا با ایشان جدل می کنند.
امام صادق
(ع) فرمودند: «پیامبر اکرم (ص) به سوی مردم مبعوث شد در حالی که سنگ و چوب و
تخته ای به صورت بت می تراشیدند و می پرستیدند ولی قائم (ع) ما در حالی به
پا می خیزد و به سوی مردمی می آید که همگی آنها علیه او کتاب الله را
تأویل نموده و احتجاج می کنند.» (6)
امّا نکته اینجاست که وقتی آنان
با امام وارد جنگ شوند، امام با آنان می جنگند. بعد از آن نوبت به کافران
می رسد: سفیانی و ابلیس لعین.
پایان کار امویان و
ترس رجیم را در این باره بخوانید.
حالا
اگر چشمهایتان را ببندید و امام عصر (ع) را به چشم دلتان راه دهید، شاید
صفات حیدری اش بیشتر به چشمتان بیاید. هر چه باشد پسر به پدرش می رود...
پی نوشت:
1. اصول کافی، ج1، ص 411؛ به نقل از موسوی اصفهانی، محمد تقی، نشر مسجد مقدس جمکران، مکیال المکارم، ج 1، ص 145
2. بحارالانوار، ج53، ص358؛ به نقل از همان کتاب، ص 146
3. مکیال المکارم، ص145؛ به نقل از همان، صص 145- 146
4. کمال الدین و اتمام النعمه، ج 2، ص 653؛ به نقل از همان منبع، ص 157
5. بحارالانوار، ج 51، ص 115؛ به نقل از همان منبع، ص 158
6. بحارالانوار، ج 52، ص 362؛ به نقل از همان منبع، ص 123