سرزمینهای درگیر در واقعه ظهور: فلسطین -دو

در این مقاله ما به بررسی وضعیت آخرین منطقه از مناطق کور خمس یعنی فلسطین می پردازیم.
بخش عمده روایات آخرالزمانی «فلسطین»، به آخرین مرحله جنبش سفیانی ( شکست وی و فتح قدس) می پردازند. ما نیز مطالب را با تاکید بر همین بخش آورده ایم.
به طور کلی جنبش سفیانی در سه مرحله انجام می شود:

مرحله اول: تثبیت سلطه وی در شش ماهه اول و استیلای وی بر شام.
مرحله دوم: هجوم و پیکار او در عراق و حجاز
و مرحله سوم: بازگشت وی از توسعه طلبی در عراق و حجاز و رو به رو شدن با سپاه حضرت مهدی(عج) جهت حفظ متصرفات باقی مانده اش از سرزمین شام و قدس، که ما به شرح مرحله سوم، یعنی فتح قدس می پردازیم.

طبق روایات حضرت مهدی(ع) در شروع نمودن نبرد، درنگ می کند و مدتی در ومه دمشق می ماند تا بزرگان و مومنان اهل شام؛ آنان که هنوز به وی نپیوسته اند، ملحق شوند. سپس حضرت(ع) از سفیانی می خواهد که برای گفتگو شخصاً با آن بزرگوار ملاقات کند. وقتی یکدیگر را ملاقات می کنند، سفیانی تحت تاثیر شخصیت حضرت مهدی(ع) قرار می گیرد، با آن حضرت بیعت می کند و تصمیم می گیرد دست از جنگ بردارد و منطقه را تسلیم امام نماید؛ اما نزدیکان و پشتیبانان سفیانی که از قبیله بنی کلب هستند، وی را پس از سرزنش و نکوهش، از تصمیم خود منصرف می سازند.

به همین دلیل برمی گردد و تقاضای سخ پیمان می کند. امام نیز بیعت وی را فسخ می کند. آنگاه سفیانی لشکریان خود را برای جنگ با امام بسیج می کند. محورهای جنگ بزرگ از «عکا» تا صور، از آنجا تا «انطاکیه» در ساحل دریا و از دمشق تا طبریه و تا قدس گسترش می یابد و سپاهیان سفیانی به بدترین شکل شکست می خورند و سفیانی نیز دستگیر می شود و چنانکه روایات می گویند وی را در کنار دریاچه طبریه یا در ناحیه ورودی قدس در زیر درختی که شاخه های آن رو به دریاچه طبریه است، کشته می شود.

بنا بر نقل روایات، امام مهدی(ع) نسخه های اصلی تورات را از درون غاری در انطاکیه و کوهی در فلسطین و از دریاچه طبریه بیرون آورده، با استناد به آن یهودیان را محکوم نموده، نشانه ها، علامت ها و معجزات را برای آنان آشکار می سازد.

برخی از یهودیان که بعد از نبرد آزادی قدس جان سالم به در برده اند، تسلیم آن بزرگوار شده و کسانی که تسلیم نمی شوند، از کشورهای عربی اخراج می گردند.
پس از آن حضرت عیسی(ع) فرود می آید. در شماری از روایات آمده است که محل فرود آمدن عیسی(ع) قدس خواهد بود.

علامه مجلسی در بحار الانوار از امام باقر(ع) روایت کرده که فرمودند:
پیش از قیامت عیسی به دنیا فرود می آید و هیچ کس از ملت یهود و مسیحی نمی ماند، مگر آنکه قبل از مرگ به او ایمان می آورد و آن حضرت، پشت سر حضرت مهدی(ع) نماز می گزارد.

منبع: دانشستان سرزمین های درگیر، اسماعیل شفیعی سروستانی، ص509

سرزمینهای درگیر در واقعه ظهور: فلسطین

در این مقاله ما به بررسی وضعیت آخرین منطقه از مناطق کور خمس یعنی فلسطین می پردازیم.

بخش عمده روایات آخرالزمانی «فلسطین»، به آخرین مرحله جنبش سفیانی ( شکست وی و فتح قدس) می پردازند. ما نیز مطالب را با تاکید بر همین بخش آورده ایم.
به طور کلی جنبش سفیانی در سه مرحله انجام می شود:

مرحله اول: تثبیت سلطه وی در شش ماهه اول و استیلای وی بر شام.
مرحله دوم: هجوم و پیکار او در عراق و حجاز
و مرحله سوم: بازگشت وی از توسعه طلبی در عراق و حجاز و رو به رو شدن با سپاه حضرت مهدی(عج) جهت حفظ متصرفات باقی مانده اش از سرزمین شام و قدس، که ما به شرح مرحله سوم، یعنی فتح قدس می پردازیم.

طبق روایات حضرت مهدی(ع) در شروع نمودن نبرد، درنگ می کند و مدتی در ومه دمشق می ماند تا بزرگان و مومنان اهل شام؛ آنان که هنوز به وی نپیوسته اند، ملحق شوند. سپس حضرت(ع) از سفیانی می خواهد که برای گفتگو شخصاً با آن بزرگوار ملاقات کند. وقتی یکدیگر را ملاقات می کنند، سفیانی تحت تاثیر شخصیت حضرت مهدی(ع) قرار می گیرد، با آن حضرت بیعت می کند و تصمیم می گیرد دست از جنگ بردارد و منطقه را تسلیم امام نماید؛ اما نزدیکان و پشتیبانان سفیانی که از قبیله بنی کلب هستند، وی را پس از سرزنش و نکوهش، از تصمیم خود منصرف می سازند.

به همین دلیل برمی گردد و تقاضای سخ پیمان می کند. امام نیز بیعت وی را فسخ می کند. آنگاه سفیانی لشکریان خود را برای جنگ با امام بسیج می کند. محورهای جنگ بزرگ از «عکا» تا صور، از آنجا تا «انطاکیه» در ساحل دریا و از دمشق تا طبریه و تا قدس گسترش می یابد و سپاهیان سفیانی به بدترین شکل شکست می خورند و سفیانی نیز دستگیر می شود و چنانکه روایات می گویند وی را در کنار دریاچه طبریه یا در ناحیه ورودی قدس در زیر درختی که شاخه های آن رو به دریاچه طبریه است، کشته می شود.

بنا بر نقل روایات، امام مهدی(ع) نسخه های اصلی تورات را از درون غاری در انطاکیه و کوهی در فلسطین و از دریاچه طبریه بیرون آورده، با استناد به آن یهودیان را محکوم نموده، نشانه ها، علامت ها و معجزات را برای آنان آشکار می سازد.

برخی از یهودیان که بعد از نبرد آزادی قدس جان سالم به در برده اند، تسلیم آن بزرگوار شده و کسانی که تسلیم نمی شوند، از کشورهای عربی اخراج می گردند.
پس از آن حضرت عیسی(ع) فرود می آید. در شماری از روایات آمده است که محل فرود آمدن عیسی(ع) قدس خواهد بود.

علامه مجلسی در بحار الانوار از امام باقر(ع) روایت کرده که فرمودند:
پیش از قیامت عیسی به دنیا فرود می آید و هیچ کس از ملت یهود و مسیحی نمی ماند، مگر آنکه قبل از مرگ به او ایمان می آورد و آن حضرت، پشت سر حضرت مهدی(ع) نماز می گزارد.

منبع: دانشستان سرزمین های درگیر، اسماعیل شفیعی سروستانی، ص509

سرزمینهای درگیر در واقعه ظهور: عراق-دو

همان طور که در مطلب قبل گفته شد، عراق یکی از سرزمین هایی است که نام آن در احادیثی که در آنها از حوادث آخرالزمان و واقعه ی شریف ظهور سخن گفته شده، آمده است.

در روایتی امام صادق(ع) زمان قیام حضرت مهدی(ع) را این گونه توصیف می کنند:
او قیام نمی کند، مگر بعد از آنکه، دشمنانش دو فرمان: یکی در بصره و دیگری در کوفه مبنی بر بیزاری از امیرالمؤمنین(ع) بخوانند!

و هم چنین ایشان درباره شرایط کوفه و کربلا در زمان ظهور فرمودند:
در آن روز طول شهر کوفه، به پنجاه و چهار مایل می رسد؛ به طوری که کاخ های آن مجاور کربلا خواهد بود. خداوند در آن روز کربلا را محل آمد و رفت فرشتگان و مومنان خواهد نمود؛ و در آن روز ارزشی به سزا دارد. چنان برکت به آن روی می آورد که اگر مومنی از روی حقیقت در آنجا بایستد و یکدفعه از خداوند طلب روزی کند؛ خداوند هزار برابر دنیا به او عطا فرماید.

امام صادق(ع) درباره سید حسنی و ارتباط قیامش با کوفه فرمودند:
آنگاه سید حسنی، آن جوان زیبا رو، از طرف سرزمین دیلم خروج کرده و با صدای رسا صدا می زند: ای آل محمد!  دعوت آن کس را که از غیبتش متاسف بودید، اجابت کنید. این صدا از ناحیه ضریح پیغمبر صلّى اللَّه علیه و آله بلند مى‏ شود پس گنجهاى خدا از طالقان او را پذیره می شوند. آنها گنجهائى هستند اما چه گنجى که نه طلا و نه نقره است بلکه مردانى هستند که ایمانى فولادین دارند، و بر اسبهاى چابک سوار و اسلحه بدست گرفته و پى در پى ستمگران را کشته تا آنکه وارد کوفه می شوند و در آن موقع اکثر روى زمین را از لوث وجود بیدینان صاف کرده ‏اند. آنها کوفه را محل اقامت خود قرار می دهند.   

آنگاه پیامبر(ص) مسیر حرکت یاران حضرت مهدی(ع) را این گونه بیان فرمودند:
نخستین آنها از بصره و آخرین آنها از یمامه خواهد بود.

و در روایت دیگر نیز فرمودند:
هیچ شهری نیست، جز اینکه گروهی از آن شهر همراه او خارج می شوند، به جز بصره که حتی یک نفر ار آنجا با حضرت همراهی نمی کند.

نویسنده کتاب روزگار رهایی می نویسد:
این دو حدیث با هم منافات ندارند؛ زیرا این حدیث بر اینکه از مردم بصره، احدی با امام همراه نیست، دلالت می کند و حدیث اول بر اینکه نخستین کسی که به امام ملحق می شود، مسیر حرکتش از بصره است.

منبع: دانشستان سرزمین های درگیر، به کوشش اسماعیل شفیعی سروستانی،ص188.

سرزمینهای درگیر در واقعه ظهور: قیام قائم (عج)- عراق

در ادامه وقایعی که در سرزمین عراق رخ می دهد، بحث قیام قائم آل محمد(ع) و چگونگی اوضاع و احوال در آن زمان در روایات مطرح می شود.

برای مثال امام صادق(ع) فرمودند:
او اولین قائم از ما اهل بیت است که قیام کند و با شما سخنی گوید که تحمل نکنید و در رمیله دسکره بر او خروج کنید و با او بجنگید. او نیز با شما ستیزد و همه شما را به قتل رساند و این گروه، آخرین گروه شورشی، علیه او خواهد بود.

هم چنین امام صادق(ع) فرمودند:
سپس متوجه کوفه شود و در آنجا فرود آید و خون 70 قبیله از قبایل عرب را مباح شمارد.

امام سجاد(ع) فرمودند:
سپس (مهدی) حرکت نماید تا به قادسیه رسد، در این حال مردم در کوفه اجتماع و با سفیانی بیعت کرده اند.

و ایشان در روایت دیگری فرمودند:
قبل از ظهور او مردی به نام عوف سلمی در سرزمین جزیره خروج نماید که جایگاه او تکریت و محل قتل وی مسجد دمشق است.

شیخ مفید در ارشاد برخی از نشانه های پیش از ظهور را چنین بیان می کند:
کشته شدن نفس زکیه در پشت کوفه و 70 انسان صالح و شایسته ی دیگر، شکافتن و ترک خوردن فرات، به طوری که آب وارد کوچه ها و خیابان های کوفه شود،... سوزاندن مردی بلند مرتبه از پیروان بنی عباس میان «جلولا» و «خانقین» زدن پل در آنجایی که آب میان «مدینة الاسلام» و «بغداد» روان است...

و امام صادق(ع) فرمودند:
70 نفر از صالحان (عالمان دینی) که سر دسته ایشان مرد با منزلتی است، کشته خواهند شد، که او را (سفیانی) می کشد و خاکسترش را در میان جلولا و خانقین بر باد می سپرد و این پس از آن است که در کوفه 4000 نفر را کشته است.

امام باقر(ع) فرمودند:
ولی عصر(ع) داخل کوفه می شود و سه پرچم برافراشته می شود که آنها در اهتزاز است و سرانجام ( اضطراب فروکش می کند) پس از ورود به کوفه بر عرشه ی منبر برآید و خطبه را آغاز نماید. (خطبه جمعه) از شدت گریه، ملت نمی دانند حضرت چه می گوید ( مردم با دیدند امام زمانشان پیاپی گریه می کنند) در جمعه بعد مردم درخواست می کنند، که نماز جمعه را حضرت اقامه نماید، فرمان می دهد که در سرزمین نجف اشرف خطی بکشند و آن محدوده را مسجد قرار دهند(ظاهراً منطقه وادی السلام) و در آنجا نماز جمعه را به پا می دارد و سپس دستور می دهد که نهری را از کربلای معلا از پشت حرم مطهر امام حسین(ع) حفر نمایند و به سرزمین مقدس نجف برسانند تا آب در نجف اشرف توفیر یابد و بر دهانه ی آن نهر، پل نصب کنند ( و برای رفاه حال ملت آسیاب های آبی بسازند) گویا می بینم پیر زالی را که زنبیل گندم خود را روی سر نهاده و به سوی آسیاب می رود و (آن را) بدون مزد آرد می نماید.

منبع: دانشستان سرزمین های درگیر، گردآوری: اسماعیل شفیعی سروستانی،ص192

قوم نشان شده: امام رضا و ایران

موضوع مهاجرت حضرت علی بن موسی الرضا به ایران از منظرهای مختلف مورد بررسی قرارگرفته است. با اینکه این مهاجرت به ظاهر به دلیل مکر و حیله مأمون، خلیفه عباسی اتفاق افتاد، اما حسب تقدیر کلی الهی مانند سایر پیشامدهایی که بر ائمه رفته است، بخشی از طرح کلی را نمایان می سازد. این واقعه ابتدا صورت دعوت داشت اما به سرعت تبدیل به اجبار و تهدیدی از سوی مأمون شد.

مسیر بسیار طولانی امام از مدینه تا مرو از بخشهای مهمی از اراضی ایران می گذشت و با گذار از خرمشهر، اهواز، اراک، ری، نیشابور و به نقل از برخی، اصفهان و قم، زمینه های شکل گیری بزرگترین کانونهای فکری و عملی شیعیان را فراهم کرد.

مردم شهرهای ایران با کمال اشتیاق به سوی امام می شتافتند، خاطره اش را در دل نگه داشته و خود را نگهبان آموخته های امام می ساختند.
از همان ابتدا برای امام مشخص بود که موضوع پیشنهاد ولایت عهدی، حیله ای است که مأمون در کار وارد کرده تا خود را ازمخمصه ای بزرگ رها سازد. درواقع مأمون قصد داشت برای اثبات و تثبیت خلافت غاصبانه خود و خاندانش از حضور امام سوء استفاده کند؛ در برابر، امام نه تنها این فرصت را از مأمون گرفت، بلکه از همان اولین روز حرکت تا شهادت، به اثبات امامت حق اهل بیت و رد وانکار خلافت مأمون هم مشغول شد.

در حقیقت در انتهای این مسیر، رسوایی و شکست نصیب مأمون و پیروزی و ماندگاری سیره سنت اهل بیت نصیب امام رضا شد چنانکه امروز حرم شریف آن حضرت دلیل محکمی است براین ادعا.

امام رضا طی این سفر اولاً بنیاد بنای امامت و ولایت اهل بیت را بیش از پیش در ایران استوار ساختند، دوماً زمینه های شکل گیری کانونهای بزرگ علمی و معرفتی را در ایران فراهم نمودند، کانونهایی که ابتدا در طوس و سپس در قم و با مهاجرت علویان در سایر بلاد شکل گرفتند. سوماً سیره و روش اهل بیت را به نحوی شایسته ازطریق تربیت نخبگان، جاری و منتشر کردند و درنهایت ایران را مبدل به شیعه خانه اهل بیت، ایرانیان را به عنوان مدافعان و حامیان اهل بیت و بالاخره این سرزمین را زمینه ساز قیام جهانی امام مهدی ساختند تا در آخرالزمان مهیای مجاهدت و همراهی با امام عصر شود.

ایران مهمترین سرزمینی بود که از استعداد لازم برای تبدیل شدن به قطب و مرکز فعالیت شیعیان برخوردار بود؛ برخلاف سرزمینهای عربی که تعصب قبیله ای و کینه های جاهلی در سایه خلافت بنی امیه و بنی عباس تجدید حیات یافته بود و مانع از آن بود که حضرات معصوم بتوانند در آن سرزمینها به پایگاه شایسته ای برای شیعیان و رشد فرهنگ و تفکر ولایی امامان شیعه دسترسی پیدا کنند.

امام رضا (ع) شیعه خانه اهل بیت را تأسیس و آن را در مسیری قراردادند که در آخرالزمان و به وقت ظهور کبری به تمامی درخدمت حضرت امام عصر درآید. در حقیقت راز ماندگاری ایران به مأموریت آخرالزمانی ایران و ایرانیان در همراهی با امام و حجت حق، حضرت صاحب الزمان و دفاع از کیان فکری و فرهنگی شیعیان دربرابر تندباد تحریف و هجومهای دجالان آخرالزمان برمی گردد.

موضوع مهم دیگر هجرت امامزادگان به ایران در ایام ولایتعهدی امام رضا و پس ازآن است؛ هر یک ازاین امامزادگان ستونهایی ازنور بودند که موجبات نزول نعمات و برکات مادی و معنوی بر این سرزمین و ساکنانش را فراهم آوردند. بهانه این هجرتها را ستم امویان و عباسیان برائمه و علویان فراهم کرد.

نباید فراموش کرد که شیعیان همواره برای ادای حقوق خاندان پیامبر و مزد رسالت آن حضرت، به سوی آن امامزادگان شتافته اند.    

خلاصه ای از کتاب"قوم نشان شده، نقش ایران و ایرانیان در واقعه ی شریف ظهور" از اسماعیل شفیعی سروستانی، تهران: موعود عصر